Czasowniki angielskie
Czasowniki w języku angielskim to jedna z najważniejszych części mowy. Bez czasownika trudno zbudować pełne zdanie, ponieważ to właśnie on informuje nas o czynności, stanie lub wydarzeniu. Dzięki temu pokazuje, co ktoś robi, co się dzieje albo w jakim stanie znajduje się dana osoba, rzecz lub sytuacja.
Co ważne, w języku angielskim czasowniki pojawiają się w każdym czasie gramatycznym, w pytaniach, przeczeniach, zdaniach twierdzących oraz w wielu popularnych wyrażeniach. Dlatego warto dobrze zrozumieć, czym są czasowniki, jakie mają formy i jak działają w zdaniu.
Ta strona jest częścią działu części mowy w języku angielskim. Jeśli chcesz uporządkować gramatykę od podstaw, sprawdź również główną stronę gramatyka angielska.
Co to jest czasownik w języku angielskim?
Czasownik to wyraz, który nazywa czynność, stan lub proces. Innymi słowy, w języku angielskim czasowniki odpowiadają między innymi na pytania: co ktoś robi?, co się dzieje?, jaki jest stan danej osoby lub rzeczy?
Na przykład czasownikami są:
- go – iść, jechać
- eat – jeść
- learn – uczyć się
- write – pisać
- read – czytać
- be – być
- have – mieć
- do – robić
W zdaniu czasownik jest bardzo ważny, ponieważ często decyduje o sensie całej wypowiedzi. Dla porównania spójrz na poniższe przykłady:
- I read books – czytam książki
- She works in London – ona pracuje w Londynie
- They are happy – oni są szczęśliwi
- We have a dog – mamy psa
Jak widać, w każdym z tych zdań czasownik pokazuje czynność lub stan. Dzięki temu zdanie jest pełne i zrozumiałe.
Podział czasowników w języku angielskim
W języku angielskim czasowniki możemy podzielić między innymi na czasowniki główne i czasowniki posiłkowe. Taki podział pomaga zrozumieć, dlaczego jeden czasownik niesie główne znaczenie zdania, natomiast drugi pomaga tworzyć pytania, przeczenia lub czasy gramatyczne.
Czasowniki główne
Czasownik główny niesie podstawowe znaczenie zdania. Oznacza to, że informuje nas, jaka czynność jest wykonywana albo co się dzieje.
W praktyce wygląda to tak:
- I play tennis – gram w tenisa
- She drinks tea – ona pije herbatę
- They live in Poland – oni mieszkają w Polsce
- He studies English – on uczy się angielskiego
W tych przykładach czasownikami głównymi są: play, drinks, live oraz studies. To właśnie one pokazują, co robi dana osoba.
Czasowniki posiłkowe
Czasowniki posiłkowe pomagają tworzyć pytania, przeczenia, czasy gramatyczne oraz niektóre konstrukcje. Najważniejsze czasowniki posiłkowe w języku angielskim to:
- be
- do
- have
Można je zobaczyć w takich zdaniach:
- Are you ready? – czy jesteś gotowy?
- Do they like English? – czy oni lubią angielski?
- Tom has finished his homework – Tom skończył pracę domową
- My sister is watching TV – moja siostra ogląda telewizję
Warto pamiętać, że czasowniki posiłkowe są bardzo ważne, ponieważ często pojawiają się tam, gdzie po polsku nie używamy dodatkowego czasownika. Dlatego uczniowie powinni zwracać na nie uwagę już od początku nauki. Ponadto bez nich trudno poprawnie tworzyć wiele pytań i przeczeń.
Czasowniki regularne i nieregularne
Kolejny ważny podział to czasowniki regularne i czasowniki nieregularne. Ten temat jest szczególnie ważny przy nauce czasu Past Simple, Present Perfect oraz strony biernej.
Czasowniki regularne
Czasowniki regularne tworzą formę przeszłą przez dodanie końcówki -ed. Dlatego ich odmiana jest dość prosta i przewidywalna.
Spójrz na poniższe formy:
- work – worked – pracować
- play – played – grać
- watch – watched – oglądać
- open – opened – otwierać
- visit – visited – odwiedzać
Te czasowniki można zobaczyć w prostych zdaniach:
- I watched a film yesterday – oglądałem film wczoraj
- She visited her grandmother – ona odwiedziła babcię
- They played football after school – oni grali w piłkę po szkole
Nieregularne formy czasowników
Z kolei czasowniki nieregularne nie tworzą form przeszłych przez samo dodanie końcówki -ed. Dlatego trzeba nauczyć się ich osobnych form.
Najczęściej spotkasz takie przykłady:
- go – went – gone – iść, jechać
- eat – ate – eaten – jeść
- write – wrote – written – pisać
- see – saw – seen – widzieć
- take – took – taken – brać
W zdaniach wygląda to następująco:
- We went to the cinema – poszliśmy do kina
- He wrote an email – on napisał e-mail
- Anna has seen this film – Anna widziała ten film
Czasowniki nieregularne są częste w języku angielskim. Właśnie dlatego warto uczyć się ich stopniowo, najlepiej razem z przykładami zdań. Dzięki temu łatwiej zapamiętać nie tylko formy, ale również ich zastosowanie.
Najważniejsze formy czasownika w języku angielskim
W praktyce czasowniki w języku angielskim mogą mieć różne formy. Zależą one między innymi od czasu gramatycznego, osoby, liczby oraz konstrukcji zdania.
Podstawowa forma czasownika
Najprostsza wersja czasownika to forma podstawowa. Używamy jej między innymi po czasownikach modalnych oraz w wielu konstrukcjach z bezokolicznikiem.
Oto przykładowe formy podstawowe:
- go
- learn
- read
- write
- make
Na przykład:
- I can swim – potrafię pływać
- She should rest – ona powinna odpocząć
- They want to learn English – oni chcą uczyć się angielskiego
Końcówka -s w Present Simple
W czasie Present Simple dodajemy końcówkę -s lub -es do czasownika w trzeciej osobie liczby pojedynczej, czyli po he, she oraz it.
Dla porównania:
- I work – ja pracuję
- She works – ona pracuje
- They watch TV – oni oglądają telewizję
- He watches TV – on ogląda telewizję
To jedna z podstawowych zasad gramatycznych, o której uczniowie często zapominają. Dlatego warto ćwiczyć ją już na poziomie A1/A2. Dodatkowo dobrze jest porównywać zdania z różnymi osobami, ponieważ wtedy różnica jest bardziej widoczna.
Forma -ing
Forma z końcówką -ing pojawia się między innymi w czasach Continuous oraz po niektórych czasownikach i wyrażeniach.
Spójrz na kilka przykładów:
- read – reading
- write – writing
- run – running
- swim – swimming
W zdaniach forma -ing może wyglądać tak:
- Tom is reading a book – Tom czyta książkę
- She is writing a message – ona pisze wiadomość
- Children are swimming – dzieci pływają
Druga i trzecia forma czasownika
Druga forma czasownika jest potrzebna głównie w czasie Past Simple. Natomiast trzecia forma czasownika pojawia się między innymi w czasie Present Perfect oraz w stronie biernej.
Oto kilka przykładów:
- go – went – gone
- write – wrote – written
- eat – ate – eaten
- see – saw – seen
Dzięki przykładom łatwiej zauważyć różnicę między formami:
- I went home – poszedłem do domu
- She has written a letter – ona napisała list
- The book was written in English – książka została napisana po angielsku
Czasowniki modalne w języku angielskim
Czasowniki modalne to specjalna grupa czasowników, które wyrażają między innymi umiejętność, możliwość, obowiązek, zakaz, radę lub przypuszczenie.
Najczęstsze czasowniki modalne to:
- can – umieć, móc
- could – mógłby, potrafił w przeszłości
- must – musieć
- should – powinien
- may – móc
- might – może, być może
- would – używane m.in. w prośbach i trybach warunkowych
Po czasownikach modalnych używamy czasownika w formie podstawowej, bez końcówki -s. Co ważne, zasada ta dotyczy również trzeciej osoby liczby pojedynczej.
Na przykład:
- She can speak English – ona potrafi mówić po angielsku
- You should drink more water – powinieneś pić więcej wody
- He must study today – on musi się dziś uczyć
- It might rain – być może będzie padać
Nie mówimy: She can speaks English. Poprawnie jest: She can speak English. Dzięki tej zasadzie zdanie z czasownikiem modalnym pozostaje proste i logiczne.
Czasowniki w czasach angielskich
Czasowniki w języku angielskim zmieniają formę w zależności od czasu gramatycznego. Dlatego nauka czasów angielskich jest mocno związana z nauką czasowników.
Poniżej widać to na czasowniku work:
- I work every day – pracuję codziennie
- She is working now – ona pracuje teraz
- They worked yesterday – oni pracowali wczoraj
- He has worked here for two years – on pracuje tutaj od dwóch lat
Jak widać, ten sam czasownik może występować w różnych formach. Właśnie dlatego warto uczyć się czasowników razem z przykładami, a nie tylko z listy.
Najczęstsze czasowniki w języku angielskim
Na początku nauki warto znać najczęściej używane czasowniki. Pojawiają się one w prostych rozmowach, tekstach, ćwiczeniach i egzaminach.
Do bardzo częstych czasowników należą:
- be – być
- have – mieć
- do – robić
- make – robić, tworzyć
- go – iść, jechać
- come – przychodzić, przyjeżdżać
- get – dostać, otrzymać, stać się
- take – brać
- give – dawać
- know – wiedzieć, znać
- think – myśleć
- see – widzieć
- say – mówić, powiedzieć
- tell – mówić, powiedzieć komuś
- want – chcieć
Te czasowniki warto znać bardzo dobrze, ponieważ tworzą wiele codziennych zdań i wyrażeń. Ponadto często pojawiają się w zadaniach gramatycznych, tekstach czytanych i prostych dialogach.
Połączenia czasowników z innymi częściami mowy
Czasowniki często łączą się z innymi częściami mowy. W zdaniu mogą występować razem z rzeczownikami, przymiotnikami, przysłówkami, przyimkami czy zaimkami.
W praktyce wygląda to tak:
- She reads books – czasownik + rzeczownik
- He runs quickly – czasownik + przysłówek
- They are happy – czasownik be + przymiotnik
- I am waiting for you – czasownik + przyimek + zaimek
Jeśli chcesz powtórzyć inne części mowy, sprawdź także stronę rzeczowniki w języku angielskim. Kolejne tematy w tej serii to między innymi przymiotniki, przysłówki, zaimki, przyimki, przedimki i spójniki.
Jak uczyć się czasowników w języku angielskim?
Najlepiej uczyć się czasowników w kontekście, ponieważ sama lista słówek często nie wystarcza. Dlatego warto od razu sprawdzać, jak dany czasownik działa w prostym zdaniu.
Dobry sposób nauki to przede wszystkim regularne powtarzanie. Dodatkowo warto zapisywać krótkie przykłady, ponieważ dzięki temu łatwiej zapamiętać znaczenie i poprawną konstrukcję.
- ucz się czasownika razem z przykładowym zdaniem,
- sprawdzaj jego formę przeszłą,
- zwracaj uwagę na przyimki po czasowniku,
- zapisuj popularne wyrażenia,
- rób krótkie ćwiczenia gramatyczne.
Oprócz tego warto zapamiętywać popularne połączenia czasowników z przyimkami:
- look at – patrzeć na
- wait for – czekać na
- listen to – słuchać
- depend on – zależeć od
Takie połączenia są bardzo ważne, ponieważ w języku angielskim po wielu czasownikach występują konkretne przyimki. Co więcej, znajomość takich połączeń pomaga mówić i pisać bardziej naturalnie.
Czasowniki w języku angielskim – ćwiczenia
Po zapoznaniu się z teorią warto przejść do praktyki. Czasowniki najlepiej utrwalać przez krótkie ćwiczenia z lukami, tłumaczenia zdań, wybór poprawnej formy oraz układanie własnych przykładów.
Na stronie ćwiczenia z gramatyki angielskiej znajdziesz materiały, które pomagają powtarzać najważniejsze zagadnienia gramatyczne. Warto ćwiczyć czasowniki regularnie, ponieważ pojawiają się one w każdym dziale gramatyki: czasach, pytaniach, przeczeniach, stronie biernej, czasownikach modalnych i trybach warunkowych.
Najważniejsze informacje o czasownikach
Czasowniki w języku angielskim są podstawą budowania zdań. Pokazują czynność, stan lub wydarzenie. Mogą być regularne albo nieregularne, główne albo posiłkowe. Ponadto mają różne formy, które są potrzebne w czasach gramatycznych i innych konstrukcjach.
Jeśli dopiero zaczynasz naukę, skup się najpierw na najczęstszych czasownikach, takich jak be, have, do, go, make, take i get. Następnie ucz się ich w zdaniach oraz regularnie wykonuj ćwiczenia. Dzięki temu łatwiej zrozumiesz angielskie czasy, pytania, przeczenia i codzienną komunikację.