Since czy for? Jak ich używać w Present Perfect?

Since czy for? Wybór zależy od tego, czy podajesz początek sytuacji, czy długość jej trwania. Since 2020 oznacza „od 2020 roku”, natomiast for six years – „od sześciu lat”, jeśli sytuacja nadal trwa. Sprawdź prostą zasadę, porównaj zdania i utrwal różnicę w krótkim ćwiczeniu.

Since czy for? Najprostsza zasada

• Since = od kiedy? Wskazujesz punkt początkowy: since Monday, since 2020, since I moved here.
• For = jak długo? Podajesz okres: for two hours, for six years, for a long time.

Nie wybieraj więc słowa wyłącznie na podstawie polskiego tłumaczenia „od”. Najpierw sprawdź, co stoi za luką: data lub wydarzenie początkowe czy długość czasu.

Kiedy używamy since?

Since wskazuje moment, od którego liczymy czas. Może to być na przykład rok, dzień tygodnia, godzina lub konkretne wydarzenie.

• I have lived here since 2020. – Mieszkam tutaj od 2020 roku.
• She has been at home since Monday. – Jest w domu od poniedziałku.
• We have known each other since we were children. – Znamy się od dzieciństwa.

Po since możesz zatem podać nie tylko datę, ale także całe zdanie. Gdy wskazujesz zakończone wydarzenie, które rozpoczęło daną sytuację, często użyjesz Past Simple: since I left school – od ukończenia szkoły.

Kiedy używamy for?

For określa długość trwania. Nie musisz przy tym podawać dokładnej liczby: poprawne są również wyrażenia for ages, for a while i for a long time.

• I have lived here for six years. – Mieszkam tutaj od sześciu lat.
• He has had this bike for three months. – Ma ten rower od trzech miesięcy.
• We have been friends for a long time. – Przyjaźnimy się od dawna.

Zwróć uwagę, że jednostka czasu nie zawsze oznacza for. Porównaj for a year – przez rok lub od roku – oraz since last year – od zeszłego roku. W drugim przypadku wskazujesz początek, a nie długość.

Since vs for – porównaj pełne zdania

Załóżmy, że rozmawiamy w październiku 2026 roku, a ktoś zaczął pracę dokładnie dwa lata wcześniej. Oba zdania mogą wtedy opisywać tę samą sytuację:

• Anna has worked here since October 2024. – Anna pracuje tutaj od października 2024 roku.
• Anna has worked here for two years. – Anna pracuje tutaj od dwóch lat.

Pierwsze zdanie wskazuje początek pracy. Natomiast drugie mówi, ile czasu upłynęło. Podobnie możesz opisać znajomość:

• I have known Tom since we started university. – Znam Toma od rozpoczęcia studiów.
• I have known Tom for several years. – Znam Toma od kilku lat.

Polskie „od” – typowa pułapka

Po polsku mówimy zarówno „od poniedziałku”, jak i „od trzech dni”. Jednak po angielsku potrzebujemy różnych słów: since Monday, ale for three days.

Dlatego zdanie „Mam ten telefon od dwóch lat” przetłumaczysz: I have had this phone for two years. Nie używaj since two years. Jeśli chcesz wybrać since, podaj moment zakupu, na przykład since 2024.

Since i for w Present Perfect

Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością. Gdy opisujesz stan, który zaczął się wcześniej i nadal trwa, użyj have / has + III forma czasownika.

She has known him for ten years. – Zna go od dziesięciu lat. Znajomość zaczęła się w przeszłości i trwa do teraz, dlatego w angielskim stosujemy Present Perfect, choć po polsku używamy czasu teraźniejszego.

Natomiast przy trwającej czynności często wybieramy Present Perfect Continuous: I have been learning English for three years. – Uczę się angielskiego od trzech lat. Niektóre czasowniki, na przykład know, zwykle opisują stan, więc powiemy I have known, a nie I have been knowing.

Jeśli chcesz przypomnieć sobie budowę, przeczenia i zastosowania tego czasu, przejdź do lekcji Present Perfect Simple.

Czy since i for występują tylko z Present Perfect?

Nie. Samo for nie narzuca czasu gramatycznego. Porównaj sytuację zakończoną z przyszłym planem:

• I lived in York for two years, but now I live in Bristol. – Mieszkałem w Yorku przez dwa lata, ale teraz mieszkam w Bristolu. Tutaj używamy Past Simple.
• We will stay in Bath for a week. – Zostaniemy w Bath na tydzień. Tutaj mówimy o przyszłości.

Z kolei since może łączyć się z Past Perfect, gdy punktem odniesienia jest przeszłość: When we met in 2025, she had lived there since 2020. – Gdy spotkaliśmy się w 2025 roku, mieszkała tam od 2020 roku.

Ponadto since bywa spójnikiem o znaczeniu „ponieważ”: Since it is raining, let’s stay indoors. – Ponieważ pada, zostańmy w domu. To inne zastosowanie niż określanie początku sytuacji.

How long? Jak zapytać o czas trwania?

How long? oznacza „Jak długo?”. W pytaniu o stan trwający do teraz zastosuj schemat How long + have / has + podmiot + III forma?

How long have you known Lucy? – Jak długo znasz Lucy?

• I have known her for five years. – Znam ją od pięciu lat.
• I have known her since 2021. – Znam ją od 2021 roku.

Na pytanie How long? możesz więc odpowiedzieć zarówno przez for, jak i przez since. W pierwszej odpowiedzi podajesz długość, a w drugiej moment rozpoczęcia. Przy czynności możliwe jest też pytanie How long have you been waiting? – Jak długo czekasz?

Najczęstsze błędy z since i for

• Since z długością: zamiast since three weeks użyj for three weeks, ponieważ chodzi o okres.
• For z datą: zamiast for 2020 użyj since 2020, ponieważ wskazujesz początek.
• Present Simple przy stanie trwającym od przeszłości: zamiast I know her since 2020 powiedz I have known her since 2020.
• Mylenie have i has: poprawnie She has lived here for a year, ponieważ z she łączymy has.
• Pomijanie have lub has: zamiast She lived here since 2020, gdy nadal tu mieszka, powiedz She has lived here since 2020.

Since czy for – ćwiczenia z odpowiedziami

Uzupełnij każde zdanie słowem since albo for. Najpierw zdecyduj, czy wyrażenie wskazuje początek, czy długość trwania. Następnie sprawdź pełne odpowiedzi poniżej.

1. I have known Emily ___ 2018.
2. He has had this car ___ six months.
3. We have been friends ___ primary school.
4. She has been learning English ___ three years.
5. They have lived in Leeds ___ last September.
6. I haven’t seen Jack ___ ages.
7. My brother has worked here ___ he left university.
8. We have been waiting ___ twenty minutes.
9. She has been ill ___ Monday.
10. I have wanted to visit Scotland ___ a long time.

Odpowiedzi i krótkie wyjaśnienia

1. I have known Emily since 2018. – Rok wskazuje początek znajomości.
2. He has had this car for six months. – Sześć miesięcy to długość posiadania samochodu.
3. We have been friends since primary school. – Szkoła podstawowa wyznacza etap, od którego trwa przyjaźń.
4. She has been learning English for three years. – Trzy lata to okres nauki.
5. They have lived in Leeds since last September. – Zeszły wrzesień wskazuje początek mieszkania w Leeds.
6. I haven’t seen Jack for ages. – Ages oznacza tutaj bardzo długi czas.
7. My brother has worked here since he left university. – Ukończenie studiów wskazuje wydarzenie początkowe.
8. We have been waiting for twenty minutes. – Dwadzieścia minut to czas oczekiwania.
9. She has been ill since Monday. – Poniedziałek wskazuje początek choroby.
10. I have wanted to visit Scotland for a long time. – A long time określa długość trwania pragnienia.

Prosty sposób zapamiętania różnicy

Since pokazuje start. For mierzy czas. Wyobraź sobie początek drogi i jej długość. Since Monday wskazuje miejsce startu na osi czasu, natomiast for three days mówi, jak długi odcinek już za Tobą.

FAQ – since i for

Czy mówimy since yesterday, czy for yesterday?

Gdy chodzi o sytuację trwającą od wczoraj, wybierz since yesterday, ponieważ wskazujesz moment początkowy. Na przykład: I have been ill since yesterday.

Czy for musi łączyć się z konkretną liczbą?

Nie. Możesz powiedzieć również for a while, for a long time albo potocznie for ages. Każde z tych wyrażeń opisuje okres, choć nie podaje dokładnej liczby dni czy lat.

Czy po since można użyć Past Simple?

Tak, jeśli zdanie po since wskazuje zakończone wydarzenie początkowe: I have felt better since I changed my diet. – Czuję się lepiej od zmiany diety. Nie oznacza to jednak, że po since zawsze musi wystąpić Past Simple.

Czy zdanie z for zawsze oznacza, że sytuacja nadal trwa?

Nie. To zależy od czasu i kontekstu. I worked there for a year opisuje zakończony okres pracy. Natomiast I have worked here for a year zwykle oznacza, że nadal tutaj pracuję.

Czy mogę odpowiedzieć samo For two years?

Tak. W rozmowie na pytanie How long have you lived here? naturalnie odpowiesz For two years. Podobnie możesz użyć krótkiej odpowiedzi Since 2024, jeśli podajesz początek.

Podsumowanie i dalsza nauka

Wybierając since czy for, zadaj sobie jedno pytanie: czy podaję początek, czy długość? Since wskazuje start, natomiast for – okres. O wyborze czasu gramatycznego decyduje jednak znaczenie całego zdania.

Wróć do podlinkowanej wyżej lekcji Present Perfect, a następnie wybierz dostępny materiał w dziale ćwiczenia z gramatyki angielskiej. Jeśli chcesz uporządkować pozostałe konstrukcje, zajrzyj do działu Czasy angielskie. Na koniec napisz dwa własne zdania: jedno z since, a drugie z for.