Zaimki angielskie
Zaimki w języku angielskim to część mowy, która zastępuje rzeczowniki albo pomaga wskazać osoby, rzeczy, miejsca i relacje między nimi. Dzięki zaimkom nie musimy powtarzać tych samych nazw wiele razy, dlatego zdania stają się krótsze, bardziej naturalne i łatwiejsze do zrozumienia.
Co ważne, zaimki pojawiają się bardzo często w codziennym angielskim. Używamy ich, gdy mówimy o sobie, innych osobach, przedmiotach, posiadaniu, pytaniach, wskazywaniu rzeczy oraz opisywaniu osób lub miejsc. Dlatego warto dobrze zrozumieć, jak działają zaimki w języku angielskim i gdzie pojawiają się w zdaniu.
Ponadto ta strona jest częścią działu części mowy w języku angielskim. Jeśli chcesz powtórzyć gramatykę od podstaw, sprawdź również stronę gramatyka angielska.
Co to jest zaimek w języku angielskim?
Zaimek to wyraz, który może zastąpić rzeczownik albo wskazać osobę, rzecz, miejsce lub ilość. Innymi słowy, zaimek pomaga uniknąć powtarzania tych samych słów.
Na przykład spójrz na prostą różnicę:
- Anna is my friend. Anna lives in London – Anna jest moją przyjaciółką. Anna mieszka w Londynie
- Anna is my friend. She lives in London – Anna jest moją przyjaciółką. Ona mieszka w Londynie
W drugim zdaniu zamiast ponownie używać imienia Anna, używamy zaimka she. Dzięki temu wypowiedź brzmi bardziej naturalnie i nie jest powtarzalna.
Na przykład zaimkami są:
- I – ja
- you – ty, wy
- he – on
- she – ona
- it – ono, to
- we – my
- they – oni, one
- this – ten, ta, to
- who – kto
Jak widać, zaimki mogą pełnić różne funkcje. Dlatego najlepiej poznawać je stopniowo, razem z przykładami zdań.
Najważniejsze rodzaje zaimków w języku angielskim
W języku angielskim istnieje kilka ważnych grup zaimków. Najczęściej uczymy się zaimków osobowych, dopełnieniowych, dzierżawczych, zwrotnych, wskazujących, pytających, względnych i nieokreślonych.
Każda grupa ma inną funkcję. Dlatego samo zapamiętanie listy zaimków nie zawsze wystarcza. W praktyce najlepiej uczyć się ich w krótkich zdaniach, ponieważ wtedy łatwiej zauważyć, kiedy dana forma jest potrzebna.
Osobowe formy podmiotowe
Zaimki osobowe w funkcji podmiotu pokazują, kto wykonuje czynność. W zdaniu zwykle stoją przed czasownikiem, dlatego są jednymi z pierwszych zaimków, które poznajemy na lekcjach angielskiego.
| Zaimek | Znaczenie |
|---|---|
| I | ja |
| you | ty, wy |
| he | on |
| she | ona |
| it | ono, to |
| we | my |
| they | oni, one |
W praktyce wygląda to tak:
- I like English – lubię angielski
- She works in a shop – ona pracuje w sklepie
- They live near the school – oni mieszkają blisko szkoły
- We are ready – jesteśmy gotowi
Co ważne, zaimek I zawsze piszemy wielką literą. To częsty błąd u osób zaczynających naukę angielskiego, dlatego warto zapamiętać tę zasadę od razu.
Formy dopełnieniowe
Zaimki dopełnieniowe pojawiają się wtedy, gdy dana osoba lub rzecz jest odbiorcą czynności. Najczęściej występują po czasowniku albo po przyimku.
| Zaimek podmiotowy | Zaimek dopełnieniowy | Znaczenie |
|---|---|---|
| I | me | mnie, mi |
| you | you | ciebie, cię, wam, was |
| he | him | jego, go, jemu |
| she | her | ją, jej |
| it | it | to, je |
| we | us | nas, nam |
| they | them | ich, im |
Na przykład:
- Can you help me? – czy możesz mi pomóc?
- I know him – znam go
- She is waiting for us – ona czeka na nas
- We like them – lubimy ich
Co ważne, po przyimkach używamy właśnie zaimków dopełnieniowych. Dlatego mówimy for me, with him, about her i to us. Ponadto ta zasada pomaga uniknąć błędów typu for I albo with he.
Posiadanie: my, mine, your, yours
W języku angielskim temat posiadania może być trochę mylący, ponieważ mamy dwie podobne grupy: określniki dzierżawcze oraz zaimki dzierżawcze. Mimo podobnego znaczenia nie używamy ich w taki sam sposób.
Po pierwsze, określniki dzierżawcze stoją przed rzeczownikiem. Natomiast zaimki dzierżawcze zastępują rzeczownik i mogą występować samodzielnie. Dzięki temu nie musimy powtarzać tego samego rzeczownika drugi raz.
| Określnik dzierżawczy | Zaimek dzierżawczy | Znaczenie |
|---|---|---|
| my | mine | mój, moja, moje |
| your | yours | twój, wasz |
| his | his | jego |
| her | hers | jej |
| its | — | jego, jej, tego |
| our | ours | nasz |
| their | theirs | ich |
Dla porównania:
- This is my book – to jest moja książka
- This book is mine – ta książka jest moja
- That is her bag – to jest jej torba
- That bag is hers – tamta torba jest jej
Jak widać, po my, your, her, our i their potrzebujemy rzeczownika. Natomiast mine, yours, hers, ours i theirs mogą stać samodzielnie. Właśnie dlatego nie mówimy mine book, tylko my book.
Formy zwrotne
Zaimki zwrotne odnoszą się do tej samej osoby, która wykonuje czynność. W języku polskim często tłumaczymy je jako „się”, „siebie” albo „samodzielnie”.
| Zaimek | Znaczenie |
|---|---|
| myself | się, siebie, sam/sama |
| yourself | się, siebie, sam/sama |
| himself | się, siebie, sam |
| herself | się, siebie, sama |
| itself | samo |
| ourselves | się, siebie, sami |
| yourselves | się, siebie, sami |
| themselves | się, siebie, sami |
W zdaniach wygląda to tak:
- I hurt myself – zraniłem się
- She made the cake herself – ona sama zrobiła ciasto
- They looked at themselves in the mirror – oni spojrzeli na siebie w lustrze
Ponadto zaimki zwrotne mogą podkreślać, że ktoś zrobił coś samodzielnie, bez pomocy innych osób. Dlatego zdanie She did it herself oznacza, że zrobiła to sama.
Wskazywanie osób i rzeczy
Zaimki wskazujące służą do wskazywania osób, rzeczy albo sytuacji. Dzięki nim możemy powiedzieć, czy coś jest blisko, daleko, pojedyncze czy mnogie.
| Zaimek | Znaczenie | Użycie |
|---|---|---|
| this | ten, ta, to | blisko, liczba pojedyncza |
| that | tamten, tamta, tamto | dalej, liczba pojedyncza |
| these | ci, te | blisko, liczba mnoga |
| those | tamci, tamte | dalej, liczba mnoga |
Na przykład:
- This is my phone – to jest mój telefon
- That is your car – tamto jest twój samochód
- These are my books – to są moje książki
- Those are old photos – tamte zdjęcia są stare
Warto pamiętać, że this i these odnoszą się zwykle do rzeczy bliższych. Z kolei that i those wskazują coś dalszego. Dzięki temu łatwiej opisać, o którą rzecz chodzi.
Pytania z zaimkami
Zaimki pytające pomagają tworzyć pytania. Dzięki nim pytamy o osoby, rzeczy, wybór, posiadanie albo ilość.
- who – kto
- what – co, jaki
- which – który
- whose – czyj
- whom – kogo, komu
W codziennym angielskim najczęściej spotkasz who, what, which i whose. Natomiast whom pojawia się głównie w bardziej formalnym języku.
- Who is she? – kim ona jest?
- What is this? – co to jest?
- Which colour do you like? – który kolor lubisz?
- Whose bag is this? – czyja to torba?
Co ważne, whose używamy, gdy pytamy o posiadanie, a nie po prostu o osobę. Dlatego Whose book is this? znaczy „Czyja to książka?”.
Łączenie zdań za pomocą who, which i that
Zaimki względne łączą dwa fragmenty zdania i pomagają dodać dodatkową informację o osobie, rzeczy, miejscu albo czasie. Są bardzo ważne w zdaniach względnych.
- who – który, która, którzy w odniesieniu do osób
- which – który, która, które w odniesieniu do rzeczy i zwierząt
- that – który, która, które w odniesieniu do osób lub rzeczy
- where – gdzie
- when – kiedy
- whose – którego, której, których
W praktyce wygląda to tak:
- This is the teacher who helped me – to jest nauczyciel, który mi pomógł
- This is the book that I bought yesterday – to jest książka, którą kupiłem wczoraj
- This is the place where we met – to jest miejsce, w którym się spotkaliśmy
Zaimki względne są szczególnie przydatne w dłuższych zdaniach. Dzięki nim można połączyć informacje bez powtarzania tych samych słów. Ponadto takie zdania często pojawiają się na poziomie B1 i wyżej.
Osoby, rzeczy i miejsca w znaczeniu ogólnym
Zaimki nieokreślone odnoszą się do osób, rzeczy lub miejsc w sposób ogólny. Używamy ich wtedy, gdy nie mówimy dokładnie, o kogo albo o co chodzi.
- someone – ktoś
- something – coś
- somewhere – gdzieś
- anyone – ktokolwiek, ktoś
- anything – cokolwiek, coś
- everyone – wszyscy, każdy
- everything – wszystko
- nothing – nic
Na przykład:
- Someone is at the door – ktoś jest przy drzwiach
- I need something to drink – potrzebuję czegoś do picia
- Everyone is ready – wszyscy są gotowi
- There is nothing in the box – w pudełku nic nie ma
Warto zwrócić uwagę na różnicę między formami z some-, any-, every- i no-. Dlatego najlepiej uczyć się ich w krótkich zdaniach, ponieważ same tłumaczenia mogą być mylące.
Najczęstsze błędy z zaimkami
Jednym z częstych błędów jest mylenie zaimków podmiotowych i dopełnieniowych. Po czasowniku lub przyimku zwykle potrzebujemy formy dopełnieniowej.
Niepoprawnie:
- She likes he
- Can you help I?
- They are waiting for we
Poprawnie:
- She likes him
- Can you help me?
- They are waiting for us
Inny częsty problem to mylenie your i yours, her i hers oraz their i theirs. Warto zapamiętać, że formy my, your, her, our i their stoją przed rzeczownikiem. Natomiast mine, yours, hers, ours i theirs zastępują rzeczownik.
Jak uczyć się zaimków w języku angielskim?
Najlepiej uczyć się zaimków w kontekście, ponieważ sama lista form może szybko się pomylić. Dlatego warto zapisywać krótkie przykłady zdań i porównywać ze sobą podobne formy.
Dobry sposób nauki to:
- uczyć się zaimków w parach, np. I – me
- porównywać formy dzierżawcze, np. my – mine
- układać krótkie zdania z każdym zaimkiem
- zwracać uwagę na miejsce zaimka w zdaniu
- robić ćwiczenia z lukami i tłumaczeniami
Oprócz tego warto wracać do zaimków przy nauce czasów, pytań, zdań względnych i opisu osób. Dzięki temu łatwiej zapamiętać ich użycie w praktyce, a nie tylko w tabeli.
Zaimki w języku angielskim – ćwiczenia
Po zapoznaniu się z teorią warto przejść do praktyki. Zaimki najlepiej utrwalać przez ćwiczenia z lukami, wybór poprawnej formy, poprawianie błędów oraz tłumaczenie krótkich zdań.
Na stronie ćwiczenia z gramatyki angielskiej znajdziesz materiały, które pomagają powtarzać najważniejsze zagadnienia gramatyczne. Natomiast osobna strona z ćwiczeniami o zaimkach może pomóc w utrwaleniu różnicy między I i me, my i mine, this i that oraz innymi podobnymi formami.
Najważniejsze informacje o zaimkach
Podsumowując, zaimki w języku angielskim zastępują rzeczowniki albo pomagają wskazać osoby, rzeczy, miejsca i relacje między nimi. Dzięki nim zdania są krótsze, bardziej naturalne i mniej powtarzalne.
Najważniejsze grupy to zaimki osobowe, dopełnieniowe, dzierżawcze, zwrotne, wskazujące, pytające, względne i nieokreślone. Jeśli uczysz się ich w zdaniach, szybciej zauważysz różnice między podobnymi formami. Dzięki temu łatwiej zaczniesz używać ich poprawnie w mówieniu oraz pisaniu.