Spójniki w języku angielskim

Spójniki angielskie

Spójniki w języku angielskim to wyrazy, które łączą słowa, części zdania albo całe zdania. Dzięki nim wypowiedź jest bardziej płynna, logiczna i uporządkowana. Zamiast budować kilka krótkich zdań osobno, możemy połączyć je w jedną naturalną całość.

Co ważne, spójniki pojawiają się bardzo często w codziennym angielskim, tekstach pisanych, wypowiedziach ustnych oraz zadaniach egzaminacyjnych. Używamy ich, gdy chcemy dodać informację, pokazać kontrast, podać powód, wyrazić skutek albo określić warunek. Dlatego warto dobrze zrozumieć, jak działają spójniki w języku angielskim.

Ponadto ta strona jest częścią działu części mowy w języku angielskim. Jeśli chcesz powtórzyć gramatykę od podstaw, sprawdź również stronę gramatyka angielska.

Co to jest spójnik w języku angielskim?

Spójnik to wyraz, który łączy elementy zdania. Innymi słowy, spójniki pomagają połączyć słowa, wyrażenia albo zdania w logiczną całość.

Na przykład spójnikami są:

and – i
but – ale
or – albo, lub
because – ponieważ
so – więc
although – chociaż
when – kiedy
if – jeśli

W praktyce spójniki pozwalają tworzyć zdania bardziej naturalne i mniej powtarzalne. Dzięki nim łatwiej pokazać związek między informacjami.

I like tea and coffee – lubię herbatę i kawę
She is tired but happy – ona jest zmęczona, ale szczęśliwa
We stayed at home because it was raining – zostaliśmy w domu, ponieważ padał deszcz
I will call you when I finish work – zadzwonię do ciebie, kiedy skończę pracę

Jak widać, spójnik łączy różne części wypowiedzi i pokazuje, jak jedna informacja odnosi się do drugiej.

Po co używamy spójników?

Spójniki są potrzebne, ponieważ pomagają budować spójne zdania. Bez nich tekst lub wypowiedź może brzmieć zbyt prosto i sztucznie.

Dla porównania:

I was tired. I went to bed early – byłem zmęczony. Poszedłem spać wcześnie
I was tired, so I went to bed early – byłem zmęczony, więc poszedłem spać wcześnie

Drugie zdanie brzmi bardziej naturalnie, ponieważ spójnik so pokazuje skutek. Dzięki temu wiemy, dlaczego dana osoba poszła spać wcześnie.

Spójniki pomagają między innymi:

dodawać informacje
pokazywać kontrast
podawać powód
pokazywać skutek
łączyć warunki i sytuacje
porządkować wypowiedź

Najważniejsze rodzaje spójników w języku angielskim

W języku angielskim spójniki można podzielić na kilka grup. Najczęściej mówimy o spójnikach współrzędnych, podrzędnych oraz złożonych. Każda grupa ma trochę inną funkcję, dlatego najlepiej poznawać je razem z przykładami zdań.

Co więcej, spójniki są ważne nie tylko w gramatyce, ale również w pisaniu. Dzięki nim łatwiej tworzyć dłuższe wypowiedzi, opowiadania, e-maile, rozprawki i opisy.

Spójniki współrzędne

Spójniki współrzędne łączą elementy o podobnej funkcji, na przykład dwa słowa, dwa wyrażenia albo dwa zdania. Najczęściej używane spójniki z tej grupy to and, but, or i so.

Spójnik	Znaczenie	Funkcja
and	i	dodaje informację
but	ale	pokazuje kontrast
or	albo, lub	pokazuje wybór
so	więc	pokazuje skutek
yet	jednak, ale	pokazuje kontrast

Na przykład:

I like English and Spanish – lubię angielski i hiszpański
She is young but very responsible – ona jest młoda, ale bardzo odpowiedzialna
Do you want tea or coffee? – chcesz herbatę czy kawę?
It was cold, so we stayed inside – było zimno, więc zostaliśmy w środku

Warto pamiętać, że and dodaje informację, natomiast but pokazuje różnicę lub kontrast. Z kolei or daje wybór, a so pokazuje skutek.

And, but, or, so – najprostsze spójniki

Na początku nauki najważniejsze są cztery spójniki: and, but, or i so. Dzięki nim można tworzyć proste, ale naturalne zdania.

And

And oznacza „i”. Używamy go, gdy dodajemy kolejną informację.

I have a brother and a sister – mam brata i siostrę
She is kind and helpful – ona jest miła i pomocna
We watched a film and ate pizza – oglądaliśmy film i jedliśmy pizzę

But

But oznacza „ale”. Używamy go, gdy chcemy pokazać kontrast albo coś przeciwnego do wcześniejszej informacji.

The test was difficult but fair – test był trudny, ale sprawiedliwy
I like this dress, but it is too expensive – podoba mi się ta sukienka, ale jest zbyt droga
He is tired but he wants to help – on jest zmęczony, ale chce pomóc

Or

Or oznacza „albo” lub „czy”. Używamy go, gdy pokazujemy wybór między możliwościami.

Would you like tea or coffee? – chciałbyś herbatę czy kawę?
We can go today or tomorrow – możemy pójść dzisiaj albo jutro
Do you prefer books or films? – wolisz książki czy filmy?

So

So oznacza „więc”. Używamy go, gdy pokazujemy skutek albo rezultat wcześniejszej sytuacji.

It was raining, so we took an umbrella – padał deszcz, więc wzięliśmy parasol
I was hungry, so I made a sandwich – byłem głodny, więc zrobiłem kanapkę
She studied hard, so she passed the exam – dużo się uczyła, więc zdała egzamin

Spójniki podrzędne

Spójniki podrzędne łączą zdanie główne ze zdaniem podrzędnym. Dzięki nim możemy wyjaśnić powód, czas, warunek, kontrast albo cel.

Do częstych spójników podrzędnych należą:

because – ponieważ
although – chociaż
when – kiedy
while – podczas gdy
if – jeśli
unless – chyba że
before – zanim
after – po tym jak
until – aż do, dopóki nie

Na przykład:

I stayed at home because I was ill – zostałem w domu, ponieważ byłem chory
Although it was cold, we went for a walk – chociaż było zimno, poszliśmy na spacer
I will call you when I arrive – zadzwonię do ciebie, kiedy przyjadę
If you need help, call me – jeśli potrzebujesz pomocy, zadzwoń do mnie

Co ważne, spójniki podrzędne bardzo często pojawiają się w dłuższych zdaniach. Dlatego są szczególnie przydatne na poziomie A2, B1 i wyżej.

Because, so i although

Uczniowie często mylą because, so i although. Dlatego warto zapamiętać ich funkcje osobno.

Spójnik	Znaczenie	Funkcja
because	ponieważ	podaje powód
so	więc	pokazuje skutek
although	chociaż	pokazuje kontrast

Dla porównania:

I stayed at home because I was tired – zostałem w domu, ponieważ byłem zmęczony
I was tired, so I stayed at home – byłem zmęczony, więc zostałem w domu
Although I was tired, I went out – chociaż byłem zmęczony, wyszedłem

Jak widać, because odpowiada na pytanie „dlaczego?”. Natomiast so pokazuje rezultat. Z kolei although wprowadza kontrast.

Spójniki czasu

Niektóre spójniki pokazują, kiedy coś się dzieje. Dzięki nim można połączyć dwie czynności w czasie.

Najczęstsze spójniki czasu to:

when – kiedy
while – podczas gdy
before – zanim
after – po tym jak
until – dopóki nie, aż do
as soon as – jak tylko

W zdaniach wygląda to tak:

Call me when you finish – zadzwoń do mnie, kiedy skończysz
I listened to music while I was cooking – słuchałem muzyki, kiedy gotowałem
Wash your hands before you eat – umyj ręce, zanim zjesz
We went home after the lesson finished – poszliśmy do domu po zakończeniu lekcji

Warto pamiętać, że po spójnikach czasu często używamy czasu teraźniejszego, gdy mówimy o przyszłości. Dlatego mówimy Call me when you arrive, a nie when you will arrive.

Spójniki warunkowe

Spójniki warunkowe pokazują, że jedna sytuacja zależy od drugiej. Są bardzo ważne w zdaniach warunkowych.

Najczęstsze przykłady to:

if – jeśli
unless – chyba że, jeśli nie
as long as – pod warunkiem że
provided that – pod warunkiem że

Na przykład:

If it rains, we will stay at home – jeśli będzie padać, zostaniemy w domu
You will be late unless you hurry – spóźnisz się, chyba że się pospieszysz
You can go out as long as you finish your homework – możesz wyjść, pod warunkiem że skończysz pracę domową

Co ważne, unless ma znaczenie podobne do if not. Dlatego zdanie Unless you hurry, you will be late oznacza „Jeśli się nie pospieszysz, spóźnisz się”.

Spójniki złożone

Spójniki złożone składają się z kilku wyrazów. Używamy ich, gdy chcemy połączyć dwie informacje w bardziej precyzyjny sposób.

Do częstych spójników złożonych należą:

as soon as – jak tylko
even though – chociaż, mimo że
as long as – pod warunkiem że
so that – żeby, tak aby
in case – na wypadek gdyby

W praktyce wyglądają tak:

I will text you as soon as I arrive – napiszę do ciebie, jak tylko przyjadę
Even though it was late, we continued working – mimo że było późno, kontynuowaliśmy pracę
Take an umbrella in case it rains – weź parasol na wypadek, gdyby padało

Ponadto takie spójniki pomagają tworzyć bardziej rozwinięte zdania. Dlatego są bardzo przydatne w pisaniu na poziomie B1, B2 i wyżej.

Spójniki typu both…and, either…or, neither…nor

W języku angielskim istnieją też konstrukcje, które działają jak pary spójników. Łączą one dwa podobne elementy zdania.

Konstrukcja	Znaczenie	Przykład
both…and	zarówno…jak i	both tea and coffee
either…or	albo…albo	either today or tomorrow
neither…nor	ani…ani	neither cheap nor easy
not only…but also	nie tylko…ale także	not only clever but also kind

Na przykład:

She is both clever and kind – ona jest zarówno mądra, jak i miła
You can choose either tea or coffee – możesz wybrać albo herbatę, albo kawę
He is neither tired nor bored – on nie jest ani zmęczony, ani znudzony
English is not only useful but also interesting – angielski jest nie tylko przydatny, ale także interesujący

Warto pamiętać, że w takich konstrukcjach łączymy elementy podobnego typu. Dzięki temu zdanie jest logiczne i poprawne.

Spójniki w pisaniu po angielsku

Spójniki są szczególnie ważne w pisaniu, ponieważ pomagają budować spójny tekst. Dzięki nim zdania nie wyglądają jak przypadkowa lista informacji.

W e-mailu, opowiadaniu albo rozprawce przydają się między innymi:

and – dodawanie informacji
but – kontrast
because – powód
so – skutek
although – kontrast
however – jednak
therefore – dlatego, z tego powodu

Na przykład:

I wanted to go out, but it started raining – chciałem wyjść, ale zaczęło padać
She was ill, so she stayed at home – była chora, więc została w domu
Although the task was difficult, I finished it – chociaż zadanie było trudne, skończyłem je

Co ważne, nie warto nadużywać jednego spójnika. Jeśli w każdym zdaniu pojawia się tylko and, tekst może brzmieć zbyt prosto. Dlatego warto znać kilka różnych spójników i dobierać je do znaczenia.

Najczęstsze błędy ze spójnikami

Jednym z częstych błędów jest używanie spójnika, który nie pasuje do znaczenia zdania. Na przykład because podaje powód, natomiast so pokazuje skutek.

Niepoprawnie:

I was tired because I went to bed early – jeśli chcemy powiedzieć, że poszedłem spać, bo byłem zmęczony

Poprawnie:

I was tired, so I went to bed early
I went to bed early because I was tired

Inny częsty błąd to używanie dwóch spójników naraz w zdaniach typu although i but.

Niepoprawnie:

Although it was raining, but we went out

Poprawnie:

Although it was raining, we went out
It was raining, but we went out

Dlatego warto sprawdzać, jaką funkcję pełni dany spójnik. Dzięki temu łatwiej uniknąć błędów w dłuższych zdaniach.

Jak uczyć się spójników w języku angielskim?

Najlepiej uczyć się spójników w kontekście, ponieważ samo tłumaczenie często nie wystarcza. Dlatego warto zapisywać całe zdania i zwracać uwagę na to, jaki związek pokazuje dany spójnik.

Dobry sposób nauki to:

uczyć się spójnika razem z przykładowym zdaniem
porównywać spójniki o podobnym znaczeniu
łączyć krótkie zdania w dłuższe wypowiedzi
ćwiczyć różnicę między because i so
używać spójników w krótkich tekstach pisanych

Oprócz tego warto podczas czytania zaznaczać spójniki w tekście. Dzięki temu szybciej zauważysz, że spójniki pomagają prowadzić myśl od jednego zdania do kolejnego.

Spójniki w języku angielskim – ćwiczenia

Po zapoznaniu się z teorią warto przejść do praktyki. Spójniki najlepiej utrwalać przez ćwiczenia z lukami, łączenie zdań, wybór poprawnego spójnika oraz poprawianie błędów.

Na stronie ćwiczenia z gramatyki angielskiej znajdziesz materiały, które pomagają powtarzać najważniejsze zagadnienia gramatyczne. Natomiast osobna strona z ćwiczeniami o spójnikach może pomóc w utrwaleniu takich wyrazów jak and, but, because, so, although, if i when.

Najważniejsze informacje o spójnikach

Podsumowując, spójniki w języku angielskim łączą słowa, wyrażenia i zdania. Dzięki nim wypowiedź jest bardziej logiczna, płynna i naturalna.

Najważniejsze spójniki to między innymi and, but, or, because, so, although, when i if. Jeśli uczysz się ich w zdaniach, szybciej zrozumiesz, kiedy pokazują dodawanie informacji, kontrast, powód, skutek, czas albo warunek.

Spójniki angielskie

Co to jest spójnik w języku angielskim?

Po co używamy spójników?

Najważniejsze rodzaje spójników w języku angielskim

Spójniki współrzędne

And, but, or, so – najprostsze spójniki

And

But

Or

So

Spójniki podrzędne

Because, so i although

Spójniki czasu

Spójniki warunkowe

Spójniki złożone

Spójniki typu both…and, either…or, neither…nor

Spójniki w pisaniu po angielsku

Najczęstsze błędy ze spójnikami

Jak uczyć się spójników w języku angielskim?

Spójniki w języku angielskim – ćwiczenia

Najważniejsze informacje o spójnikach

Zobacz także